SÛZENÎ-Yİ SEMERKANDÎ (Ö. 569/1173)
Özellikle hiciv içerikli şiirleriyle bilinen İranlı şair. Tezkirelerin önemli bir kısmında adı, nesebi ve mahlasıyla daha çok “Şemsuddîn tâcu’ş-şuarâ, Muhammed b. Alî-yi Sûzenî” şeklinde anılan Sûzenî-yi Semerkandî’nin adı bazı tezkirelerde “Mesûd b. Alî b. Süleymân” şeklinde de geçer. “Tâcu’ş-şuarâ” la-kabıyla da bilinen, “Sûzenî” mahlasıyla şiir yazan şair, 482/1089 yılında dünyaya gelmiştir. Doğum yeri bazı kaynaklarda Semerkant yakınlarındaki Nesef (Nahşeb), bazılarında da Semerkand’ın Kelâş köyüdür. Bazı kaynaklarda “Emlahu’ş-şuara”, “Fahreddîn Ebubekr-i Sûzenî” olarak da kendisinden söz edilen şairin adı şiirlerinde “Ebubekr”, “Muhammed” ve “Ömer” şekillerinde görülmektedir. Bizzat kendisi Selmân-i Fârîsî’nin soyundan geldiğini söyler ve bazı şiirlerinde “Selmânî” imzasını da kullanır. Suzenî, gençliğinin ilk yıllarında öğrenimini sürdürmek için Buhara’ya gitmiş, Muhammed-i Avfî’nin, Lubâbu’l-elbâb’ındaki efsanevî hikayeye göre; orada bir medresede öğrenim görürken bir iğne ustasının öğrencisine gönül kaptırmış, bu vesileyle bu sanatı da öğrenmiş, şiddetli aşkı onu şairliğe sürüklemiştir. Ancak şair olan ve “Mesûdî” mahlasıyla şiir yazan babasının şiire olan ilgisinden; şairliğinin babasından miras kaldığı ve şair olmasında onun da etkili olduğu anlaşılmaktadır.
Posted in Makaleler
